استان گلستان این روزها با بحران کم‌سابقه قطع آب شرب مواجه است که ناشی از ترکیبی از خشکسالی، تغییرات اقلیمی و ضعف مدیریت منابع آب و زیرساخت‌های فرسوده است. برای عبور از این بحران، تأمین اضطراری آب، نوسازی شبکه‌ها، تدوین نقشه جامع آب، فرهنگ‌سازی و شفاف‌سازی ضروری است تا سلامت، معیشت و ثبات اجتماعی مردم حفظ شود.

به گزارش سرویس سیاست داخلی پایگاه خبری گلستان جوان، در حالی که استان گلستان به‌عنوان یکی از مناطق نسبتاً پربارش کشور شناخته می‌شود، این روزها مردم آن، چه در شهر و چه در روستا، با مشکل بی‌سابقه‌ای به نام قطع آب شرب دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مسئله‌ای که زندگی روزمره شهروندان را مختل کرده است. قطع آب، آن هم در گرمای سوزان تابستان و با این گستردگی، صرفاً یک اختلال موقت نیست؛ بلکه نشانه‌ای است از بحران عمیق‌تر در مدیریت منابع آبی، زیرساخت‌های فرسوده و بی‌توجهی به هشدارهای چندساله در خصوص وضعیت منابع آب استان.

مردمی که از ابتدایی‌ترین حقوق محروم مانده‌اند آب آشامیدنی سالم

ابتدایی‌ترین نیاز هر انسان و بدیهی‌ترین وظیفه دولت‌ها در قبال مردم است. اما در گلستان، شاهدیم که روستاهایی با جمعیت بالا، روزهای متمادی را بدون حتی یک قطره آب لوله‌کشی سپری کرده‌اند. در برخی شهرها نیز، فشار آب به حدی پایین است که شهروندان ناچار به ذخیره آب با روش‌های غیربهداشتی شده‌اند. مشکلات ناشی از این وضعیت تنها به سختی در امور روزمره محدود نمی‌شود؛ بلکه سلامت عمومی را تهدید می‌کند و بهداشت فردی را با مشکل مواجه می‌سازد. 

ریشه بحران؛ از تغییر اقلیم تا ضعف برنامه‌ریزی

بدون تردید کاهش بارندگی، خشکسالی و تغییرات اقلیمی، نقش مهمی در ایجاد وضعیت فعلی دارد، اما نمی‌توان همه تقصیرها را به گردن طبیعت انداخت. بسیاری از کارشناسان معتقدند ضعف در مدیریت منابع آبی، نبود برنامه جامع برای نوسازی شبکه آب‌رسانی، و بی‌توجهی به توسعه زیرساخت‌های متناسب با رشد جمعیت از دلایل اصلی تکرار بحران آب در استان‌هایی مانند گلستان هستند. بخش قابل توجهی از آب لوله‌کشی در این استان در شبکه‌های فرسوده و غیرقابل اعتماد هدر می‌رود، چاه‌های غیرمجاز کشاورزی بی‌وقفه منابع زیرزمینی را تخلیه می‌کنند و طرح‌های بلندمدت برای ایجاد سدها یا انتقال آب همچنان در پیچ‌وخم بروکراسی مانده‌اند.

راهکارهایی که باید جدی گرفته شوند

برای عبور از بحران آب در گلستان، مجموعه‌ای از راهکارها باید همزمان و با فوریت دنبال شود.

تأمین اضطراری آب از منابع جایگزین: استفاده از تانکرهای بهداشتی، چاه‌های ذخیره‌ای استاندارد و آبرسانی سیار برای نقاط بحرانی باید با برنامه‌ریزی و نظارت دقیق انجام گیرد.

نوسازی و اصلاح شبکه‌های آب‌رسانی: جلوگیری از هدررفت آب در خطوط فرسوده می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند و فشار بر منابع آب را کاهش دهد.

تدوین یک نقشه جامع آب برای استان گلستان: دولت و استانداری باید با کمک کارشناسان و نهادهای پژوهشی، نقشه راهی علمی برای تأمین، ذخیره و مصرف بهینه آب در استان طراحی کنند.

آگاهی‌بخشی عمومی و صرفه‌جویی واقعی: تا زمانی که مردم نسبت به بحران آب حساس نشوند، بهترین طرح‌ها هم بی‌اثر خواهد بود. فرهنگ‌سازی از مدرسه، رسانه و مساجد باید به شکل منسجم دنبال شود.

نظارت و شفاف‌سازی:

اطلاع‌رسانی دقیق از وضعیت منابع آبی، دلیل قطعی‌ها و برنامه‌های آتی می‌تواند به جلب اعتماد عمومی کمک کند. پنهان‌کاری فقط به تشدید بی‌اعتمادی می‌انجامد.

حرف آخر اینکه بحران آب در گلستان یک هشدار است، هم برای مردم و هم برای مسئولان. اگر امروز برای آن چاره‌ای نیندیشیم، فردا نه فقط با کمبود، بلکه با نارضایتی، مهاجرت روستایی، افت کشاورزی و بحران‌های اجتماعی روبه‌رو خواهیم شد. آب فقط مایع حیات نیست، پایه‌ی آرامش و ثبات اجتماعی هم هست. باید آن را جدی گرفت، پیش از آنکه خیلی دیر شود.